 |
 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| |
|
| Deze wandeling voert u door de Grachtengordel en laat u kennis maken met een groot aantal personen die op hun eigen wijze een bijdrage hebben geleverd aan de loop der geschiedenis. |
 |
|
|
| |
| De handelaar en avonturier Heinrich Schliemann werkte in 1841 bij een handelsonderneming aan de Keizergracht 71. In dat jaar was Schliemann vanuit Duitsland naar Zuid-Amerika vertrokken, maar hij leidde schipbreuk bij Texel. Schliemann klampte zich vervolgens vast aan een stuk hout en spoelde uiteindelijk op de kust aan. Hij besloot in Nederland te blijven en deed hier de commerciële vaardigheden op die hem uiteindelijk in staat stelde de sponsers voor zijn zoektocht naar het legendarische Troje te vinden. Het verhaal van de Trojaanse oorlog wordt door Homerus verteld in de Illias. Het begon allemaal met een goddelijke bruiloft, waarvoor iedereen was uitgenodigd behalve de godin van de tweedracht Eris, maar zij komt natuurlijk toch. Zij gooit vervolgens een gouden appel te midden van het gezelschap, op de appel valt te lezen 'voor de schoonste'. |
In de ruzie die vervolgens tussen Hera, Athena en Aphrodite ontstaat, besluiten de goden de Trojaanse prins Paris te halen om te kiezen wie de mooiste godin is. De godinnen proberen Paris met een geschenk te overreden. Het geschenk van Aphrodite spreekt hem daarbij het meeste aan, hij mag de mooiste vrouw ter wereld tot de zijne maken. Paris kiest vervolgens voor Helena die echter reeds getrouwd was met de vorst Menelaos. Met behulp van Aphrodite weet hij Helena te ontvoeren naar Troje. Menelaos roept vervolgens andere Griekse vorsten, door een eed aan hem gebonden, op om zijn vrouw terug te halen. De 10 jaar durende oorlog leidde uiteindelijk, door de beroemde list met het houten paard, tot de val en verwoesting van Troje. Het was vervolgens Schliemann die na vele duizende jaren de stad ontdekte, maar of het werkelijk om de stad van Paris ging... |
 |
| |
| De architect, schilder, ontwerper en intelectueel Jacob van Campen ontwierp in 1625 de eerste classicistische gevel in Amsterdam, die van het Coymanshuis aan de Keizersgracht. In de 16de eeuw had de Renaissance ook de Nederlanden bereikt. Men had het idee dat de menselijke cultuur een hoogtepunt had bereikt in de Romeinse Oudheid, maar dat ze in de Middeleeuwen in verval was geraakt. Door een bestudering van de voorbeelden uit de Klassieke Oudeid kon deze echter weer tot bloei komen, of anders gezegd 'opnieuw geboren worden'. In de architectuur leidde dit in eerste instantie tot een willekeurig gebruik van klassieke elementen. Van Campen staat echter aan het begin van een traditie die de geest van de klassieke architectuur in haar wezen doorgrondt en |
de universele harmonie die eraan ten grondslag ligt, tot uitdrukking brengt. Zo kent de gevel van het Coymanshuis een heldere maatvoering en worden de klassieke ordes ook daadwerkelijk op een klassieke manier toegepast. Kennis over de klassieke architectuur verkreeg van Campen door de bestudering van Italiaanse architectuurboeken en bijvoorbeeld door de bestudering van de 'De Architectura', een verahandeling over de architectuur geschreven door de Romein Vitruvius in de eerste eeuw na Chr. Architectuur was voor Van Campen dan ook veel meer dan het maken van een ontwerp, het was een intelectuele bezigheid en een zoektocht naar pure schoonheid. De bouwkunde werd door hem verheven tot bouwkunst. |
 |
| |
De koopman en regent Michiel Pauw liet in 1637 aan de Herengracht een monumentaal huis bouwen. Het huis was ontworpen door Philips Vingboons en was oorspronkelijk wit geschilderd, het huis staat dan ook nog steeds bekend als het 'Witte Huijs'. Pauw was mede-oprichter van de West-Indische Compagnie in 1621. In Noord Amerika koloniseerde de compagnie een gebied aan de monding van de rivier de Hudson, Nieuw Nederland. De belangrijkste nederzetting was Nieuw Amsterdam dat lag op een eiland in de rivier.
Tegenover Nieuw Amsterdam, aan de overkant van de rivier de Hudson, werd Pauw in 1630 eigenaar van een gebied dat zich 16 mijl langs de rivier uitstrekte. Dit gebied noemde hij Pavonia, naar het latijnse woord voor pauw, pavo. |
Pauw verkreeg dit land van de WIC op voorwaarde dat het onder zijn leiding gekoloniseerd zou worden. Hiervoor moest hij 50 kolonisten ouder dan 15 jaar aantrekken en ze allemaal voorzien van een boerderij. Daarnaast moest Pauw zorgen voor een school en een calvinistische kerk. De kolonisatie van Pavonia verliep echter moeizaam en de WIC kocht Pauw uiteindelijk uit voor 26.000 florijnen. In 1664 werd Nieuw Nederland echter veroverd door de Engelsen en bij de vrede van Breda in 1667 deed de Republiek officiëel afstand van de kolonie. In ruil voor Nieuw Nederland kreeg de Republiek de veel belangrijkere kolonie Suriname. Nieuw Amsterdam zou vervolgens onder haar nieuwe naam New York net als Amsterdam ooit zelf het centrum van de wereldhandel worden. |
 |
| |
| De schrijver Everhardus Johannes Potgieter woonde van 1855 tot aan zijn dood in 1875 aan de Leliegracht 25. Potgieter kwam oorspronkelijk uit Zwolle, maar op dertienjarige leeftijd kwam hij naar Amsterdam om in het bedrijf van zijn tante in de handel te worden opgeleid. In 1826 werd de zaak overgeplaast naar Antwerpen, alwaar hij in contact kwam met Jan-Frans Willems, de 'Vader van de Vlaamse Beweging'. Beide koesterden ze een gemeenschappelijk ideaal, ze wilden namelijk hun vaderland opheffen uit het geestelijk verval waarin het verkeerde. In Amsterdam kwam in deze periode het verval ook letterlijk tot uitdrukking in de deplorabele staat waarin de stad verkeerde. Vele buurten waren verpauperd en velen leefden in armoede. |
Door de mensen te confronteren met hun roemrijke verleden, zou het tij gekeerd kunnen worden. Voor Potgieter lag dit roemrijke verleden in de Gouden Eeuw. Zijn eerste grote werk 'Het Noorden, in omtrekken en tafereelen', publiceerde Potgieter in 1836. In het gedicht 'Holland' komt de verheerlijking van het verleden en de aandacht voor de natuur die de romantiek zo kenmerkt, samen: "Graauw is uw hemel en stormig uw strand, Naakt zijn uw duinen en effen uw velden, U schiep natuur met een stiefmoeders hand, Toch hem ik innig u lief, o mijn land!" De marmeren buste van Potgieter die werd vervaardigd door Henri Texeira de Mattos en een gedenkplaat uit 1881 die zijn aangebracht op de gevel van zijn huis aan de Leliegracht, houden de herinnering aan de vader van de romantiek levend.
|
 |
|
|
