| |
|
| Rembrandt mag met recht het icoon van de Gouden Eeuw genoemd worden. In deze wandeling treden we in de voetsporen van de grote meester. Er is aandacht voor het persoonlijk leven, de kunsthandel, opdrachtgevers en heel veel meer. |
 |
|
|
| |
|
| Rembrandt Harmensz van Rijn werd op 15 juli 1606 geboren in Leiden, als zoon van een molenaar. Rembrandt kwam uit een groot gezin. Zijn vader Harman Gerritsz van Rijn en moeder Neeltge van Suydtbroeck hadden nog 9 andere kinderen. Als enige kreeg Rembrandt een klassieke opleiding. Van nature voelde Rembrandt zich aangetrokken tot schilderen en daarom besloten zijn ouders hem, op wens van Rembrandt zelf, in de leer te doen bij een schilder. Daar leerde de jonge Rembrandt de grondbeginselen van de schilderkunst. Rembrandt voltooide zijn opleiding in Amsterdam, bij een van de meest gerenommeerde schilders van zijn tijd, Pieter Lastman. |
Op 19 jarige leeftijd vestigde Rembrandt zich als zelfstandig meester in Leiden. Leiden werd Rembrandt echter al snel te klein en hij besloot zijn horizon te verbreden. Voor een talentvol en ambitieus schilder was er dan maar een optie, Amsterdam, het Mekka van de Hollandse schilderkunst. Het is in Amsterdam dat Rembrandt het grootste deel van zijn carrière heeft doorgebracht. Rembrandt werd daar al snel een van de meest gevierde schilders van de stad. Het ging Rembrandt voor de wind. Hij en zijn vrouw Saskia bewoonden een monumentaal pand aan de Jodenbreestraat. Het Rembrandthuis staat er nog steeds en is het vertrekpunt voor deze wandeling. |
|
| |
|
Rembrandt werkte in een periode dat de schilderkunst een ongekende bloei doormaakte. De spectaculaire economische groei vanaf het einde van de 16de lag ten grondslag aan de enorme expansie van de kunstmarkt. In tegenstelling tot de voorafgaande periode, waarin kunst slechts voor de elite was, waren er nu velen die zich een kunstwerk konden veroorloven. Men schat dat er in de 17de eeuw ongeveer 5 miljoen schilderijen in de provincie Holland zijn vervaardigd. Daarvan was 10% van de allerhoogste museale kwaliteit. Er is geen ander moment in de gehele kunstgeschiedenis waarin zoveel kunst is geproduceerd als in het Holland van de 17de eeuw. De enorme vraag naar schilderijen leidde tot de specialisatie van kunstenaars in verschillende genres zoals het zeegezicht, het bloemstilleven of het stadsgezicht.
|
Rembrandt heeft zich vooral beziggehouden met de portretkunst. Daarbij ligt de grootsheid van Rembrandt in de verbeelding van het innerlijke van de geportretteerde. Zijn portretten hebben een diepgang die bijna ongeëvenaard is. Schilders waren verenigd in het Sint Lucas gilde. In Amsterdam was het gilde gevestigd in de Waag op de Nieuwmarkt. Sinds 1634 was Rembrandt lid van het gilde. Op de foto ziet u het reliëf boven de deur die toegang verleende tot de vertrekken van het gilde. De evangelist Lucas, de patroonheilige van het gilde, is afgebeeld aan zijn schrijftafel. Achter hem ligt een stier, het symbool van de evangelist. Hoe vaak is Rembrandt niet door deze deur gegaan naar vergaderingen en bijeenkomsten? |
 |
| |
|
| Voor een kunstenaar waren relaties met de rijke kooplieden en regenten onontbeerlijk, daarbij kon een handelaar als belangrijke tussenpersoon fungeren. Voor Rembrandt was het contact met de handelaar Hendrick Uylenburgh (ca.1590-1673) van groot belang. Uylenburgh had een huis en 'galerie' in de Jodenbreestraat. Daarnaast waren er in het pand verschillende atelierruimtes. Tijdgenoten omschreven het pand als La famosa accademia di Eulenborg. In deze 'academie' stond ook Rembrandt waarschijnlijk een atelier ter beschikking. Het was via Uylenburgh dat Rembrandt een groot aantal portretopdrachten kreeg. |
Binnen afzienbare tijd werd Rembrandt een van de meest gewilde schilders van Amsterdam. Het was bij Hendrick Uylenburgh dat Rembrandt zijn toekomstige vrouw ontmoette, Saskia Uylenburgh. Zij was het nichtje van Hendrick en logeerde zo nu en dan bij haar oom. Rembrandt en Saskia werden verliefd en trouwden. In 1639 kocht Rembrandt het monumentale huis aan de Jodenbreestraat. Hij had er een hypotheek voor afgesloten van 13.000 gulden, omgerekend ongeveer 750.000 euro. Dat was een heel bedrag, maar het ging Rembrandt dan ook voor de wind. De jaren in het Rembrandthuis, tot aan de dood van Saskia in 1642, waren mogelijk de gelukkigste van zijn leven. |
 |
| |
|
| Het jaar 1642 wordt veelal gezien als het keerpunt in de carrière van Rembrandt. Het was het jaar waarin zijn geliefde Saskia stierf en het jaar waarin hij De Nachtwacht voltooide. Het verhaal dat de geportretteerde schutters niet tevreden zouden zijn geweest met het schilderij kan naar het rijk der fabelen worden verwezen, maar dat er in die jaren voor Rembrandt wat veranderde is zeker waar. Vanaf 1642 ging het steeds slechter met de zaken. Dit had een aantal oorzaken. De belangrijkste oorzaak was dat de stijl van Rembrandt uit de mode raakte. De vraag naar classicistische schilderijen nam toe en Rembrandt weigerde de overstap te maken naar deze 'Italiaanse' manier van schilderen. Sterker nog, Rembrandt ontwikkelde in die jaren een stijl die nog ruwer en 'puurder' was dan ervoor. Ook het feit dat Rembrandt een moeilijke man was |
en de juiste contacten met de stedelijke elite ontbeerde, compliceerde het geheel. Het aantal opdrachten nam af, terwijl Rembrandt doorging met het leven op grote voet. In 1654 bedroeg de hypotheek op het kapitale pand aan de Jodenbreestraat nog steeds 9.000 gulden, terwijl deze eigenlijk al jaren ervoor afgelost had moeten zijn. In 1657 kwam het algehele dieptepunt, Rembrandt, de grote meester van weleer, werd failliet verklaard. Het grote huis werd verkocht en de laatste jaren van zijn leven bracht Rembrandt door in een bescheiden huisje aan de Rozengracht. In deze late jaren ontstonden echter enkele van zijn grootste werken: Het Joodse bruidje en de Staalmeesters zijn enkele van de iconen die Rembrandt ons heeft nagelaten. |
 |
