Amsterdam City Walks - Stadswandelingen, Rondleidingen, Lezeingen, Amsterdam, Haarlem, Leiden

Amsterdam

Rondleidingen >> Amsterdam >> Het Koninklijk Paleis

Het Koninklijk Paleis
Het Koninklijk Paleis werd in de 17de eeuw gebouwd als het stadhuis van Amsterdam. Het was het meest indrukwekkende gebouw van heel Nederland en werd bij de opening in 1655 uitgeroepen tot het Achtste Wereldwonder. Het interieur is van een ongekende rijkdom en schoonheid. De zalen en galerijen, marmeren beelden en imposante schilderijen verbeelden de grootsheid van Amsterdam in de 17de eeuw.
Het Achtste Wereldwonder
Het stadhuis is een schepping van Jacob van Campen. De bouw begon in 1648 en reeds in 1655 kon het stadhuis worden ingewijd. Bij de opening werd het stadhuis uitgeroepen tot het Achste Wereldwonder. Centraal in het gebouw ligt de majestueuze burgerzaal. De zaal is twee verdiepingen hoog en wordt vanaf de zijkant belicht door twee binnenplaatsen. Rondom deze binnenplaatsen liggen twee galerijen die leidden naar de belangrijkste vertrekken. Veel van de ruimtes waren in de 17de eeuw voor het publiek toegankelijk. In de burgerzaal konden de Amsterdamse burgers zich vergapen aan de rijkdom van hun stad. Van Campen ontwierp het stadhuis in classicistische stijl.	Overal In het gebouw komt de klassieke oudheid opnieuw tot leven. De zalen en galerijen zijn gevuld met beelden en schilderingen van Romeinse goden en politiek leiders. Amsterdam werd in de 17de eeuw dan ook gezien als een nieuw Rome. Vier burgermeesters bestuurden de stad als de Romeinse consuls hun Republiek. Amsterdam was de nieuwe caput mundi, ofwel het centrum van de wereld. Aan westzijde van de burgerzaal staat een imposante sculptuur van de titaan Atlas. Atlas draagt het universum op zijn schouders. Misschien gaat de symboliek van het stadhuis nog wel iets verder. Amsterdam is niet alleen het centrum van de wereld, maar het fundament van het hele universum.
Een schat van beitel en penseel
De belangrijkste vertrekken van het stadhuis zijn rijkelijk gedecoreerd. Kosten nog moeite werden gespaard bij de totstandkoming van dit bijzondere gebouw. In de burgerzaal en galerijen verwoorden verschillende marmeren sculpturen het centrale concept; Amsterdam als het centrum van de wereld en fundament van het universum, De sculpturen werden vervaardigd in het atelier van Artus Quellinus. Deze van origine Vlaamse beeldhouwer was speciaal voor de decoratie van het Amsterdamse stadhuis aangetrokken omdat er in Nederland zelf geen geschikte beeldhouwers waren te vinden. Een van de absolute hoogtepunten in het stadhuis vormen de sculpturen van klassieke goden in de galerijen.	Zij verbeelden de planeten die als het ware cirkelen rond de burgerzaal. Het beeld van Apollo, de god van de zon, was het stuk dat Quellinus aan de opdrachtgevers toonde als teken van zijn kunnen. Naast de marmeren sculpturen vervaardigden verschillende schilders monumentale schilderijen. De schoorsteenstukken die Ferdinand Bol en Govert Flinck voor verschillende vertrekken vervaardigden behoren tot de hoogtepunten van de 17de eeuwse schilderkunst. Het Amsterdamse stadhuis mag dan ook met recht een schat van beitel en penseel worden genoemd.
Van stadhuis naar Koninklijk Paleis
In 1794-95 vielen de Fransen Nederland binnen en werd in de geest van de Franse Revolutie de Bataafse Republiek gesticht. In feite was deze republiek echter niet meer dan een vazalstaat van Frankrijk. In 1806 bepaalde Napoleon dat zijn broer Lodewijk Napoleon (1778-1846) werd benoemd tot koning van Holland. In 1808 werd het stadhuis van Amsterdam de jonge koning ter beschikking gesteld als paleis. Tot 1810 zou Lodewijk Napoleon koning er blijven wonen. In dat jaar werd Lodewijk Napoleon door zijn broer afgezet en werd Nederland daadwerkelijk ingelijfd bij Frankrijk. Bij zijn intrek had Lodewijk Napoleon het stadhuis kleinschalig laten verbouwen. Grote ingrepen werden daarbij gelukkig niet gedaan omdat het classicistische interieur goed paste bij de neoclassicistische smaak van Lodewijk Napoleon. Dit is er mede de oorzaak van dat het stadhuis grotendeels ongeschonden de tand des tijds heeft doorstaan.	Na de Nederlaag van Napoleon bij Waterloo in 1815 herwon Nederland haar onafhankelijkheid. Gezien het heldhaftig optreden van Willem Frederik van Oranje-Nassau, die eigenlijk zijn vader als stadhouder Willem VI had moeten opvolgen, werd besloten hem te verheffen tot Koning der Nederlanden. Amsterdam had geen geld om het verbouwde paleis terug te brengen tot stadhuis en stelde het paleis ter beschikking aan de kersverse koning. Zo is het eigenlijk altijd gebleven. Met het verschil dat het Rijk in 1936 het paleis voor 10 miljoen gulden van de stad kocht en het sindsdien ter beschikking stelt aan de majesteit. Een van de wijzigingen aan het gebouw uit de tijd van Lodewijk Napoleon was de toevoeging van een balkon aan de voorzijde. Een koning moet immers kunnen zwaaien. Tijdens de kus van Maxima en Alexander was dat balkon weer even wereldnieuws.