Sinds 1977 verricht de Universiteit van Amsterdam archeologische opgravingen in Borgo Le Ferriere, het antieke Satricum. Satricum ligt 60 kilometer onder Rome. De stad bereikte haar grootste voorspoed in de 6^de eeuw voor Christus. Centraal stond het heiligdom van de vruchtbaarheidsgodin Mater Matuta. Na een korte introductie op de geschiedenis van de nederzetting, zal in de lezing uitgebreid worden ingegaan op de praktijk van het opgraven. Een opgraving is namelijk een wonderlijk fenomeen. De staf, de studenten en de arbeiders werken vanaf 6 uur ’s ochtends aan de ontsluiering van het verleden. Bulldozers, graafmachines, pikhouwelen, scheppen, driehoekskrabbers en tandenborstels leggen stapsgewijs het verleden bloot.

Een van de meest fascinerende aspecten van het Oude Egypte is het rotsvaste geloof in de eeuwigheid. Vol vertrouwen kijken de heldere ogen van de gouden dodenmaskers naar het rijk van Osiris. In deze lezing worden de verschillende aspecten van de Egyptische dodencultus belicht. Er wordt duidelijk wat het dodenrijk is, waar het is en welke goden de dode zal ontmoeten. Daarnaast is er aandacht voor de praktische kant van het verhaal; de rituelen, het graf en het mummificeren. Mummies zijn immers de meest beeldende uiting van een cultuur, waarbij men zo gehecht was aan het leven, dat men het leven voor altijd en eeuwig wilde voortzetten. 

Griekenland is de bakermat van onze beschaving. Zonder de oude Gieken zou Europa er zonder twijfel heel anders hebben uitgezien. Een van de belangrijkste kunstvormen die door de Grieken werd ontwikkeld was de beeldhouwkunst. De mens stond bij de Grieken centraal en de beeldhouwer vierde de schoonheid en perfectie van het menselijk lichaam. De antieke beeldhouwkunst was voor de kunstenaar van de Renaissance een oneindige bron van inspiratie. Kennis van de Griekse beeldhouwkunst is dan ook essentieel voor het juiste begrip van de Europese kunstgeschiedenis. In deze lezing wordt de ontwikkeling van de Griekse beeldhouwkunst vanaf de late 7^de tot en met de 1^ste eeuw voor Christus behandeld.

Wie tegenwoordig over het Forum Romanum loopt of de resten van de keizerlijke paleizen op de Palatijn bekijkt, ziet slechts een schim van de pracht van Rome in de Romeinse keizertijd. Met een miljoen inwoners was Rome de grootste stad van het uitgestrekte Romeinse Rijk. In dat rijk leidde alle wegen naar Rome. In de eerste eeuwen van onze jaartelling onderging Rome een ware metamorfose. Keizer Augustus veranderde naar eigen zeggen Rome van een stad van baksteen in een stad van marmer. Latere keizers hebben dat werk voortgezet. Deze lezing geeft een beeld van Rome zoals ze er op het hoogtepunt van haar macht, in de vroege 2^de eeuw na Christus, moet hebben uitgezien.

Toen Columbus in 1492 Amerika ontdekte kwam hij in aanraking met een wereld die in 3000 jaar een hoogstaande vorm van beschaving had opgebouwd.  Het midden en zuiden van het huidige Mexico waren daarbij de kraamkamer van de zogenaamde precolumbiaanse volkeren. Het waren de Olmeken die hier in 1500 voor Christus begonnen met de bouw van de eerste monumentale tempelcomplexen en met het vervaardigen van indrukwekkende sculpturen. Via de Zapoteken, Maya’s en Tolteken bereikte de geschiedenis haar hoogtepunt bij de Azteken. De grootsheid van hun cultuur dwong bij de eerste Europeanen die de hoofdstad Tenochtitlán bezochten respect af, hun met bloed doordrongen geloof wekte echter afkeer en onbegrip. In deze lezing wordt de geschiedenis van het Oude Mexico stapsgewijs belicht.

De Nederlandse Opstand is de naam die we tegenwoordig gebruiken voor wat we vroeger de 80-jarige oorlog noemden. Een oorlog impliceert namelijk een vorm van gelijkheid en dat was hier zeker niet het geval. Het is het verhaal van de bewoners van de Nederlanden die in opstand kwamen tegen hun enige rechtmatige landsheer, de koning van Spanje. Godsdienstige en economische beweegredenen lagen aan het conflict ten grondslag. De opstand legde het Noorden geen windeieren, een Gouden Eeuw lag immers in het verschiet. In deze lezing wordt de geschiedenis van de opstand van de kettervervolgingen in de 16^de eeuw tot aan de Vrede van Münster in 1648 behandeld.

In deze lezing wordt het boeiende verhaal verteld van de opkomst, bloei en ondergang van de handelsmetropool Amsterdam. De geschiedenis van de stad gaat terug tot 12^de eeuw. Er ontstond bij de dam in de rivier de Amstel een gehucht dat spoedig uitgroeide tot een levendige middeleeuwse stad. In 1578 sloot Amsterdam zich aan bij de opstand tegen Spanje en verruilde zo symbolisch de middeleeuwen voor een nieuwe tijd. In de 17^de eeuw werd Amsterdam de belangrijkste handelsstad van Europa. Amsterdamse handelsschepen zeilden naar alle uithoeken van de wereld. De Gouden Eeuw zorgde naast een spectaculaire economische groei ook voor een bloei op het gebied van kunst, cultuur en wetenschap.

Deze lezing gaat over wat we misschien wel het belangrijkste monument van Nederland mogen noemen, het voormalige stadhuis van Amsterdam, het huidige Koninklijk Paleis. Het stadhuis is een ontwerp van Jacob van Campen en werd in 1655 in gebruik genomen. Het was in de 17^de eeuw het grootste gebouw van Nederland en een van de grootste monumenten van Europa. In alles drukte het stadhuis de macht en rijkdom van de handelsmetropool Amsterdam uit. Het stadhuis werd na de voltooiing dan ook uitgeroepen tot het achtste wereldwonder. In het gebouw is een overweldigende symbiose tot stand gebracht tussen architectuur, beeldhouwkunst en schilderkunst. Het is de 17^de eeuw in al haar grootsheid.

De VOC ontstond in 1602, toen een aantal handelscompagnieën dat sinds de jaren '90 van de 16^de eeuw handel dreef op Indië, zich verenigde. Daarmee kwam er een einde aan de moordende onderlinge concurrentie en lagen hogere winsten in het vooruitzicht. De VOC had vervolgens bijna twee eeuwen het handelsmonopolie op de Oost en bestuurde in Indië een groot aantal factorijen. De Verenigde Oost-Indische Compagnie is een van de iconen van de Gouden Eeuw en wordt vaak de eerste multinational avant-la-lettre genoemd.

Sedert jaar en dag trotseert Sinterklaas de woeste baren om ons landje met zijn bezoek te verblijden. Zie ginds komt de stoomboot uit Spanje weer aan... Maar hoe lang komt die stoomboot eigenlijk al aan en hoe bereikte de Sint voor de uitvinding van de stoomboot Nederland? Wat doet de Sint verder in Spanje, terwijl hij toch bisschop van Myra was in het huidige Turkije? Wie is Sint Nicolaas eigenlijk? Deze lezing vertelt het ware Sinterklaasverhaal. Er wordt duidelijk hoe de 4^de eeuwse bisschop van Myra veranderde in de kindervriend die vele kinderharten in beroering brengt.